unreal


Posle Vikiliksa i Snoudena, i rijaliti format je dobio svoje zviždače


Kristina Đuković
 Sa serijom Unreal, format rijalitija konačno se, poput tromba, pokrenuo iz društvene podsvesti. Kreatorke serije izgurale su ovaj najomraženiji, ali i najgledaniji TV format iz teftera satiričara i moralista i učinile da progovori u svoje ime. I to čini mračno i istinito kao Ričard III kada ga Šekspir ostavi nasamo.

Iskustva koje je imala radeći kao producent na američkom rijalitiju Neženja, Sara Gertruda Šapiro odlučila je da pretoči u igranu seriju koja se zbiva iza kulisa fiktivnog rijaliti šou programa Everlasting. Kao program koji ga je inspirisao, i ovaj rijaliti se bazira na tropima bajke degradiranim na dramaturgiju gladijatorske arene u kojoj poznati momak bira buduću nevestu u rasadniku učesnica formatiranih da budu sopstvene karikature, odnosno društveni stereotipi – domaćice, besne Afroamerikanke, naivne devojke sa sela i žene-veštice. Međutim, kvalitet i značaj ove serije ne završava se na insajderskom uvidu u mehanizam nastajanja rijaliti programa.

Baš kao što dramski potencijal Opatije Ebi ne leži u tačnoj rekonstrukciji rasporeda escajga na stolu lordovske britanske familije između dva rata, tako ni očigledna posvedočenost o svetu iza kamera rijalitija seriju Unreal ne čini jednom od boljih na sve bogatijoj trpezi kablovskih televizija. Iako se ne može poreći da joj daje određeni antropološki značaj. Psihoterapeutkinja kojoj je zapravo uloga da od učesnika izvuče biografske detalje kojima producenti mogu da manipulišu, intervjui s učesnicima koje je moguće montirati van svakog konteksta tako da podgreju dramu, tendenciozno plasirane poluistine i eksperimentisanje sa hemijom mozga učesnika samo su neke od metoda iz laboratorije rijalitija u koju zaviruje Unreal.

 

 

Iako ova vrsta sondaže seriji daje dozu uverljivog mraka, Unreal nema za glavni cilj raskrinkavanje lutkarske predstave već preispitivanje čuvene floskule, omiljene kritičarima ovog TV formata: „Ali, to nije realno.” Uočavajući da stvar nije toliko jednostavna u svetu koji je prešao svoj put od Kalderona de la Barke do Bodrijarove teorije o simulakrumima, autorke formu rijalitija koriste za preispitivanje samog metoda građenja iluzije od realnosti kao štofa za manipulaciju. Otuda fokus na unutrašnju drama glavne junakinje, producentkinje Rejčel, rastrzane između beskrupuloznog profesionalizma i etike, gledaoca izbacuje iz pozicije isključivog posmatrača rijaliti kreatura i upućuje ga na ambivalentno razmatranje omiljene rijaliti uzrečice – Šta misliš da se upravo dogodilo? – kao pitanja koje uopšte nije za bacanje.

Prateći ljubavne i kolegijalne odnose koji se odvijaju paralelno s izrežiranim odnosima u rijalitiju, Unreal ogoljava mračnu vezu između kreatora i njihovih kreatura. Poput doktora Frankenštajna, koji će shvatiti da je nemoguće stvoriti biće koje je puka demonstracija tvoje moći, tako i članovi rijaliti ekipe snose teret igranja boga. Istražujući povratnu spregu između tvoraca rijalitija i sadržaja koji stvaraju, što je, u ovom slučaju, dramaturgija bajke o Pepeljuzi, Unreal se odvija i kao obrnuti rijaliti u kome jednom patentirana simulacija režira sopstvene tvorce. I gledaoce kojima više niko ne mora da lepi trepavice da bi učestvovali u medijskim eksperimentima.

Premijerno prikazana na američkoj TV mreži Lajftajm, koja dobrim delom živi od rijalitija i sapunica, serija Unreal je još jedan primer sečenja grane na kojoj se sedi. Posle Vikiliksa i Snoudena, i rijaliti format je dobio svoje zviždače.

Podeli s drugima
  •  
  •  
  •  
  •  
  •